Het WK2010 mag je rustig het grootste marketingevent van dit jaar noemen. Als je van marketing en voetbal houdt is het een fantastisch event om je tanden in te zetten. Hoe verloopt de communicatie? Wat doet welke adverteerder? Welke acties worden het best ontvangen? En hoe is de dynamiek tussen online en offline campagnes? Er zijn genoeg partijen die WK-nieuws publiceren maar dat gaat meestal alleen over het voetbal. Een specifieke focus op marketing en communicatie mij en mijn collega Mark daarom een leuk idee; basluistert was geboren.

Afgelopen maanden hebben we op die manier weer een hoop nieuwe contacten opgedaan, wat het natuurlijk alleen maar leuker maakt. Een aardig voorbeeld is Gonnie Spijkstra die intensief heeft geblogd over WK-inhakers. Met haar hebben wij bijvoorbeeld de WK monitor (een overzicht van WK-campagnes) pagina samengesteld; een knipoog naar Lowe/Draftfcb.

Het redactie-team (Hé Bas!)

We zijn 1 september 2009 ‘officieel’ gestart. Het is, ondanks ongelovige blikken van relaties en bekenden, altijd een tweemansklus geweest. Aan de site waren we ongeveer twee uur per dag kwijt. Waarom met twee man? Omdat we lang beweert hebben dat je ook met een kleine redactie een serieuze hoeveelheid werk kunt verzetten en dit een gelegenheid bij uitstek was om dat te bewijzen.

Het gebruik van (een combinatie van) slimme software helpt daarbij enorm. Wordpress is een uitstekend platform om een nieuwssite op te bouwen en met ons multi-publishing platform kunnen we snel content maken, verrijken en becommentariëren. We attenderen niet alleen op interessante content van anderen (mét bronlink en eigen versie/commentaar natuurlijk) maar maakten ook eigen content in de vorm van insights.  Een insight bestaat uit een korte analyse, interessante bevinding of een achtergrondartikel. Erg leuk in dat opzicht waren de interviews met PR-managers van WK-adverteerders, die het verhaal rond een actie vanuit hun eigen perspectief belichtten.

Opmerkelijk genoeg werden we vaak als als bas aangesproken in mails en comments. Dat terwijl die naam enkel gekozen is omdat hij vriendelijk doch eenvoudig klinkt en onze eigen namen gewoon boven het contactformulier stonden. Van één adverteerder kregen we zelfs een attentie voor ‘de heer Luistert’ naar huis opgestuurd. Een kleine glimlach konden we toch niet onderdrukken.

PR-bureaus & de medialijst

Eerder hebben we met bas geluisterd naar de biermarkt. Wat daarbij opviel is dat het lastiger is om als nieuwkomer op ‘de medialijst’ gezet te worden dan je in eerste instantie zou denken. Veelal hebben pas na herhaaldelijk aandringen persberichten toegestuurd gekregen. Met WK-gerelateerd nieuws hadden we ongeveer dezelfde ervaring al merkte je wel dat naarmate we op meer relevante termen scoorden de PR-bureaus vaker begonnen langs te komen op de site én begonnen met het sturen van persberichten.

Een mailtje kost niet veel dus waarom dit zo moeizaam moet gaan is lastig te begrijpen. Als PR-afdeling of bureau ben je toch voortdurend op zoek naar partijen met interesse in jouw verhaal? Persoonlijke pitches hoef je als klein mediaportal in ieder geval niet te verwachten, hoewel ik daar bij moet zeggen dat de grote adverteerders aanzienlijk meer hun best doen.

Toegeven, had je eenmaal contact dan wilde (haast) iedereen wel meewerken aan een interview en werd je nagebeld over je bereik. Maar op dat punt komen wordt je lastiger gemaakt dan nodig. En als deze vrij traditionele PR-werking al zo stroef verloopt dan begrijp je waarom PR 2.0 maar moeizaam op gang komt.

Redactionele formule

Content die kriskras door elkaar heen wordt gepubliceerd zonder al te veel na te denken over wie je nu als lezer wilt. Onze focus op marcom nieuws gaf houvast en hielp enorm bij het maken van keuzes over content, indeling en ontwerp maar ook over de invalshoek of de follow-up van een artikel. Een gemis is geweest dat we geen liveblogging tijdens de wedstrijden hebben gedaan; we merkten dat er betrekkelijk veel op scores en commentaren werd gezocht op dat moment. We hadden op zijn minst de bezoekers kunnen doorverwijzen naar een plek waar dat wel gebeurde; ook dat zijn dingen die je kunt doen om een relatie met je lezers op te bouwen.

Ook een gemis: we hebben het nieuws vooral feitelijk gebracht, volgende keer zullen we nog nadrukkelijker de eigen mening over online campagnes geven. Veel sites plaatsten, de ‘reguliere’ voetbalsites daargelaten, gewoon ruwe ANP artikelen of geaggregeerde content door. Als je kijkt naar collega blogger Gonie haar resultaten met verse reclame dan zie je direct het voordeel van een persoonlijke aanpak; goed gelezen en regelmatig gevraagd voor interviews over wk-inhakers.

Google & de Long Tail

In tegenstelling tot het beleid van veel SEO-ers om op de long tail én een of meer grote keywords te richten besloten wij om volledig voor de long tail te gaan. Hoeveel traffic haal je daar nou uit? Het resultaat viel op zich niet tegen (zie laatste alinea) maar je hebt er wel een lange adem voor nodig. Twee maanden mag je wel investeren voor je resultaat begint te zien – daarna merk je dat Google je steeds beter gaat ‘profilen’ als WK-site en je dus relevanter wordt in de zoekresultaten.

Opmerkelijk genoeg scoorden we goed op de merken van adverteerders waar wij over schreven. Bijvoorbeeld op de keywords ‘ah wk 2010′ en ‘albert heijn wk 2010′ maar ook op termen als ‘heineken wk 2010′ en ‘toto.nl/bp’ (de WK-actie pagina van TOTO). Bij lanceringen en de start van evenementen kon je goed merken hoe nuttig het is om op #1 te staan voor een keyword, dat levert je gelijk een factor X meer bezoekers op dan anders.

Een ander inzicht is dat de ‘realtime’ search ontwikkeling je publicatie momentum veranderd. Snel zijn is nog steeds een voordeel maar het anticiperen op een behoefte naar aanleiding van een gebeurtenis is veel belangrijker geworden. Bas heeft daardoor bijvoorbeeld vrij lang bezoekers ontvangen die nieuwsgierig waren naar de WK-actie van Albert Heijn en Heineken, een gemiste kans voor deze adverteerders. Zij hadden bezoekers bijvoorbeeld met een landingspagina kunnen verwelkomen, zich laten inschrijven voor nieuwsupdates en hen in ieder geval de oudere campagnes presenteren.

WK 2010 Campagnes

Voorbeeld van een WK-fotoactie.

Het volgen en analyseren van de campagnes zelf was natuurlijk voor ons het leukste omdat je meestal aan de andere kant staat. Offline is meestal wel in orde. Onze focus ging daarom vooral naar de groeimarkt; hoe deden de campagnes het online? We concluderen dat het vooral veel oude media-geweld is geweest. Op zich niets mis mee, werkt prima. Wel zonde van de kansen die daarmee zijn laten liggen. Met de ‘multiscreen’ ontwikkeling die al enige jaren gaande is (men volgt nieuws, events, entertainment op meer dan één scherm tegelijk) had je bijvoorbeeld prima kunnen inspringen. Een beetje flauw voorbeeld omdat het al veel gebeurd, maar denk daarbij aan het gebruik van Twitter tijdens de wedstrijd. Eventueel in een speciaal live channel. Één adverteerder (ik zal deze niet met name noemen) schitterde extra door online afwezigheid; terwijl de tv spots en het WK al in volle gang waren werd op de corporate site nog hun activiteiten rondom het EK2008 gepromoot.

Veel van de campagnes hadden een online component in de vorm van een actiesite. Sociale media werden vaak ingezet. Zo werd je tijdens het WK uitgedaagd om toch vooral filmpjes en foto’s van jezelf te maken met uiteenlopende WK-producten en het resultaat online te publiceren en te delen met je vrienden. We hebben in het algemeen in onze analyses maar weinig resultaat gezien van dit soort acties. Te veel moeite, niet leuk genoeg is onze inschatting. We kijken natuurlijk alleen naar de online beleving, wat die acties doen in de winkel is misschien een ander verhaal.

Bloed, zweet en …

… nog meer zweet. Het onderhouden van een nieuwssite blijft hard werken, zelfs met wat slimme tools die je het leven makkelijker maken. Maar het resultaat mag er zijn. Veel geleerd over de marketing rondom dit gigantische event, een hoop nieuwe contacten opgedaan en tijdens het WK ongeveer 2000 unieke bezoekers per dag mogen ontvangen. Daarnaast klanten binnengehaald met onze WK-actie (analyse van de online impact van een wk-inhaker) waarmee we de onder andere de WK campagne van een van de grootste adverteerders hebben geanalyseerd.

De WK2010 basluistert is inmiddels gesloten voor publiek. Voor meer informatie of vragen over wk acties kun je altijd even contact opnemen, dan duiken wij in het archief. Natuurlijk zijn we aankomend EK weer volop van de partij!

Scoop? Eerst eigen kanalen, dan Twitter.

Waar andere nieuwsnetwerken steeds vaker hun nieuwtjes direct via Twitter delen, verlangt Reuters van haar journalisten dat “the wire” de plek is waar nieuws als eerste gepubliceerd wordt. Dit geldt overigens niet alleen voor Twitter maar ook voor Reuters haar eigen blognetwerk. Live bloggen of direct op Twitter verslag doen is er dus niet bij.

Niet direct wat ik Reuters qua online persbeleid zou aanraden maar vanuit hun perspectief is het enigszins begrijpelijk. Men heeft er immers baat bij om nieuws zo snel mogelijk naar haar klanten te krijgen. De consument is niet direct van belang.

Er is echter een fundamenteel verschil tussen social media en Reuters haar traditionele kanalen; op social media wordt nieuws geïnterpreteerd terwijl het gebeurt. Bij de aanslag op 11 september 2001 was het niet direct duidelijk wat er precies aan de gang was. Verschillende reporters speculeerden over de gebeurtenis; was het een aanslag? Van groeperingen binnen of buiten het land? Is er sprake van een technisch probleem?

Destijds gebeurde die speculatie op televisie. Tegenwoordig speculeren verschillende partijen mee via social media en wordt geprobeerd de gebeurtenis te begrijpen. Reuters zou haar voordeel kunnen doen met de ‘kracht van velen’ door nieuws wél direct te delen en de speculaties meenemen in haar berichtgeving. Dat geeft meer inhoud en waarde aan het artikel mee dan ‘er gebeurt iets, we weten nog niet wat.’

Personal Brand versus Employer Brand

Het vervagen van de grens tussen de privésfeer en de werksfeer is duidelijk iets waar Reuters mee worstelt. Aan de ene kant erkent het persbureau dat persoonlijke en professionele communicatie steeds meer door elkaar zal gaan lopen. Aan de andere kant raad men aan om aparte profielen te gebruiken voor professionele communicatie en om toestemming van het management te zoeken alvorens die profielen aan te maken.

Reuters beweert dat dit laatste in verband is met de extra tijdsbesteding is die voor social media activiteiten gereserveerd moet worden. Persoonlijk heb ik mijn twijfels daarbij. Wat houd dat in de praktijk in? Moet je als journalist gaan verdedigen waarom je bepaalde social media wilt gebruiken? De tijdsbesteding gaan verantwoorden? Als Reuters werkelijk achter haar journalisten staat dan is dat onderscheid dat men wil aanbrengen tussen persoonlijk en privé-gebruik nogal onzinnig. Ze geven expliciet aan dat zo een onderscheid onmogelijk is, maar kijk je naar hun aanbevelingen dan weerklinkt bij mij toch de dooddoener “… maar we gaan het wél proberen.”

Is er zoiets als objectieve journalistiek?

Opmerkelijk in Reuters haar aanbevelingen is de sectie over het voorkomen van vragen over de objectiviteit van journalisten. De organisatie stelt dat je digitale voetafdruk de perceptie van onafhankelijkheid kan aantasten. Dit vindt Reuters kwalijk:

A determined critic can soon build up a picture of your preferences by analysing your links, those that you follow, your ‘friends’, blogroll and endless other indicators. We all leave an ‘online footprint’ whenever we use the Web and you need to think about whether your footprint might create perceptions of a bias toward or against a particular group. (Bron: Reuters)

Persoonlijk hoop ik dat er bij Reuters eens flink gediscussieerd zal worden over de ‘objectieve’ blik van journalisten. Misschien dat dit plan daar toe de aanleiding zal geven. Bestaat er wel zoiets als objectieve journalistiek? Journalisten filteren en verrijken het informatieaanbod. Zelfs met de beste intenties kun je “bias” niet helemaal uitsluiten, al kun je er naar streven om dit je artikel minder te laten beïnvloeden.

Risico’s, risico’s, risico’s!

Het social media beleid van Reuters weerspiegelt prachtig de worsteling van het persbureau met enerzijds de drang om met hun tijd mee te gaan en het gebruik van social media aan te moedigen en anderzijds het pijnlijke besef dat het wegvallen van interne organisatorische ‘communicatiedrempels’ (bijv. ict, corporate communicatie, management) hun ook kwetsbaar maakt voor de negatieve kant van social media. Reuters is een hiërarchische organisatie die inziet dat men zich aan moet passen aan een nieuw medialandschap. Is dit beleid daarvoor dé oplossing? Zeker niet. Maar het is een stap in de richting, ook al is het een kleine. De vraag is dan ook; wat wordt stap twee?

Netlog telt precies 1,317,356 accounts met ‘Nederland’ als locatie. Daarvan zijn er 698,237 met ‘man’ als geslacht in het profiel (53%) en 619,119 met ‘vrouw’ als geslacht (47%). Deze gegevens zijn op basis van de informatie die Netlog aan adverteerders geeft en zeggen dus helaas niets over de activiteit van de accounts op Netlog.

Kernpunten:

• 15% van de Hyvers is 15 jaar of jonger;
• 35% van de Hyvers is tussen de 15-25 jaar;
• 24% van de Hyvers is tussen de 25-35 jaar;
• 22% van de Hyvers is tussen de 35-55 jaar;
• 4% van de Hyvers is ouder dan 55 jaar.

Dit overzicht is op basis van de informatie die Hyves aan adverteerders aanbiedt en zegt dus niets over het aantal actieve accounts dat hier in zit. Uit andere cijfers van Hyves blijkt echter dat over het gros genomen meer dan 75% van de Hyvers minimaal 1x per maand inlogt, dus bovenstaande gegevens benaderen de werkelijkheid wel.

Bovenstaande grafiek komt van de presentatie (slide 22) van INFO.NL op het Social Media Congres. Je kunt je afvragen of de norm van ‘minimaal 1x inloggen in 30 dagen’ als actief bestempelt kan worden maar is in ieder geval geen ‘dood hout’ wat er tussen zit, iets waar Hyves bijvoorbeeld regelmatig van beschuldigd wordt.

Facebook wordt zowel qua volume als profilering interessanter voor organisaties. Mijn gedachte is dat 2010 hét jaar van Twitter en Facebook zal worden. Daar springt INFO.NL met Facebook Lab handig op in. Dat is donderdag en gratis, als je tijd hebt even gaan.

Veel bekende thema’s, enkele nieuwe tips en de boodschap om in ieder geval aan de slag te gaan met social media. Dat was wat deelnemers van het Social Media Congres mee naar huis kregen. Opvallend was ook de toenemende rol van Twitter. Niet alleen was er enorme activiteit in het backchannel gekenmerkt door de hashtag #smc10, ook in de presentaties werden beweringen opvallend vaak met tweets ondersteund.

Roep om een ‘praktische’ aanpak.

Hoewel het publiek evenredig verdeeld was over bureau- en klantzijde, viel het op dat er weinig “groentjes” in de zaal zaten. Het kennisniveau mag bovengemiddeld genoemd worden. Helaas betekende dat ook dat er weinig écht nieuwe dingen te horen waren. In de wandelgangen klonk de roep om meer praktijkvoorbeelden. Want dat is waar bedrijven mee worstelen; de overgang van theorie naar praktijk.

Natuurlijk werd er wel aandacht aan de praktijk besteed maar het knagende gevoel dat de vertaalslag beter had gekund, daar kan ik mij wel in vinden. Hoe je social media beter kunt verbinden aan bedrijfsdoelstellingen (ROI, maar ook andere) bleef ondanks veelvuldige behandeling een beetje in het midden liggen. Jammer. Gezien het onderwerp het ik er een hele keynote over verwacht in plaats van (bijvoorbeeld) een verhaal over webcare. Nu waren er twee sprekers over webcare, een beetje dubbelop.

Investeren in social media.

Deirdre Breakenridge kwam met het advies om naar je doelgroepen te luisteren, de key issues te ontdekken en daar met relevante content op in te spelen. Als je op de juiste manier je community opbouwt zullen mensen zich op een natuurlijke manier aan je binden. Verder presenteerde ze een onderzoek waaruit bleek dat bedrijven zich voornemen om in 2010 duidelijk te gaan investeren in social media. De deelnemers herkenden zich daar wel in.

De presentatie van Deirdre oogstte naast lof ook een flinke dosis kritiek. Zo merkte Paul Blok op dat de sheets onleesbaar waren en dat de kern van de presentatie hem enigszins ontgaan is. Het leek inderdaad meer op de presentatie van haar onderzoeksresultaten plus wat losse uitspraken over de plek van social media in de organisatie:

Deirdre standpunten waren opvallend kort door de bocht. Zo merkte ze eerst op dat er niet ‘een afdeling moet zijn die social media controleert’ maar dat het gezien moet worden als een dorp waar gezamenlijk in gewerkt en geleefd wordt. Ik weet niet welke anarchistische visie op een dorp zij heeft maar ik moet het dorp nog vinden waar er niemand is die de grote lijnen in de gaten houd. Om de open deur gelijk even in te trappen; ja haar punt was een stuk subtieler. Ja, ze bedoelde waarschijnlijk dat social media een gezamenlijke verantwoordelijkheid eist, etcetera. Ja, het is inderdaad verkeerd als één afdeling het beleid bepaalt, om voor de hand liggende redenen. Maar dat is niet wat Deirdre daadwerkelijk zei en van iemand die de naam heeft grenzen te verleggen op PR-gebied verwacht ik simpelweg beter.

Hype & Hiërarchie

Theo Slaats stelt dat social media hard op weg is naar de top van de hype cycle. Die voorspelt een aanvankelijke overwaardering van een technologie die steevast leidt tot een dip daarna. Uiteindelijk vind loutering plaats en krijgt de technologie de plaats die het verdient. Daarom gaat de beweging die we nu zien bij het gebruik van social media door bedrijven nog zeker vijf jaar door. Zijn toehoorders raadde hij aan om nu te starten, zijn punt zijnde dat ‘fouten die je nu maakt’ nog altijd minder schadelijk zijn dan er over twee jaar achter te komen dat je jezelf niet voldoende hebt voorbereid.

Het bedrijfsleven loopt op Web 2.0 gebied nog steeds een heel eind achter bij de consument. Dat komt door de industriële revolutie, aldus Menno Lanting. Die had baat bij een hiërarchische structuur en dat botst met de netwerkstructuur van sociale media. Bedrijven hebben daarom grote moeite de twee modellen met elkaar te verenigen of op een handige manier naast elkaar te laten bestaan. Maar dat is niet erg, want uiteindelijk komt het goed. “We tend to overestimate the short term impact of a technology and underestimate the long term impact”, aldus zijn citaat van Dr. Francis Collins.

Mediamacht verschuift.

Ludo Raedts zag in zijn presentatie nog een andere verschuiving. De klant wordt in steeds meer eigenaar van het bedrijf. CRM wordt in de toekomst SCRM (Social Customer Relation Management) want we hebben te maken met een klant die dankzij social media zijn stem beter hoorbaar kan maken, en deze kans ook steeds meer zal grijpen. Organisaties moeten daarom klantgedreven willen zijn om succesvol te blijven.

Peter Kerkhof van de Vrije Universiteit gaf alvast tips op het gebied van webcare die ook op de korte termijn inzetbaar zijn. Uit onderzoek bleek dat klachten het meest effectief konden worden omgebogen tot een positieve waardering voor het bedrijf als men de klager persoonlijk benaderde, en hem of haar vervolgens een vergoeding beloofde. Ook excuses vielen bij de meeste klagers in goede aarde.

Inhoudelijk was het onderzoek wat mager, de resultaten waren wel erg voor de hand liggend. Niet dat wetenschap altijd baanbrekend hoeft te zijn, ook het voor de hand liggende willen we immers graag ‘zeker’ weten, maar op basis van de ‘dataset’ (enkele MA-thesis onderzoeken) had ik toch wel een paar eyeopeners of in ieder geval zogeheten ‘counter-intuitive findings’ willen zien. Meest interessant aan zijn verhaal was nog de cijfermatige onderbouwing dat niet reageren soms een valide optie is.

Slotwoord

Alles bij elkaar genomen, was het congres de moeite waard? Ja en nee. Gezien het aanwezige kennisniveau had de organisatie de boel best wat ‘hoger’ kunnen insteken. Maar dat is moeilijk te voorspellen. Gevoelsmatig zeg ik dan dat de deelnemers het eerder als een opfriscursus zullen hebben gezien. Maar dat is helemaal niet erg.

Het gaat op zo een event niet alleen om nieuwe dingen leren. Het gaat ook om het krijgen van ‘feeling’ wat er allemaal speelt, wie er mee bezig zijn en wat ze aan het doen zijn. Zowel in de presentaties als de onderbrekingen waarin druk ‘genetwerkt’ werd.

Het viel, ook gezien de prijs, allemaal echt niet tegen. Benieuwd naar volgend jaar!

Full disclosure:

Dit artikel is gedeeltelijk gebaseerd op het verslag van Peter Bekel op Frankwatching, met zijn instemming. Om het leesbaar te houden heb ik geen citaatblokken gebruikt.

Het totaal aantal vermeldingen per jaar:

• In 2005 werd het woord weblog 577 keer genoemd.
• In 2006 werd het woord weblog 2136 keer genoemd.
• In 2007 werd het woord weblog 2170 keer genoemd.
• In 2008 werd het woord weblog 2318 keer genoemd.
• In 2009 werd het woord weblog 1586 keer genoemd.

Het onderzoek is uitgevoerd door de database van LexisNexis te raadplegen. Interessant zou zijn om te zien in welke context het woord blog in deze berichtgeving is gebruikt. Gaat het hier om berichten over weblogs, wat de daling zou verklaren omdat de noviteit afneemt, of gaat het om berichten waarin weblogs als bron worden opgevoerd?

Misschien is er wel een derde optie. Zou interessant zijn om uit te zoeken maar het opvragen van volledige artikelen in LexisNexis kost geld. Toch zou het bijzonder nuttige inzichten kunnen opleveren over de ‘blogosphere’ als bron van informatie…

Het onderzoek is gebaseerd op 155 respondenten op een online enquete en 14 afgenomen interviews bij klanten van het bureau. Gezien het klantenprofiel van het bureau vermoed ik wel een lichte vertekening in de onderzoeksresultaten.

Download gratis het volledige onderzoeksrapport.

Het meest voor de hand liggende antwoord zou zijn dat Wikipedia gebouwd wordt op basis van wederzijdse consensus. Maar niet iedereen heeft de vaardigheden, tijd of zin om zich bezig te houden met de vraag of een bepaalde toevoeging aan Wikipedia nu gerechtvaardigd is of niet. Sterker nog; in een nog niet gepubliceerd paper claimen twee onderzoekers dat Wikipedia (met uitzondering van de Engelse versie) grotendeels wordt gevuld door bots; geautomatiseerde software die onder andere spelfouten verbeteren, links tussen wiki-pagina’s aanbrengen en zelf op basis van bijvoorbeeld het CIA World Factbook actief actuele content invoegen. Dit inzicht roept nieuwe vragen op over begrippen als ‘democratie’ en ‘auteurschap’ in relatie tot Wikipedia.

Door de loop der jaren is vaak geclaimed dat de geschiedenis door de winnaar van een oorlog bepaalt wordt. In dat oogpunt zou je kunnen verwachten dat de waarheid op Wikipedia bepaald wordt door een kleine groep topgebruikers die het merendeel van de edits uitvoeren en zo andere meningen ‘wegduwen.’

Onderzoek naar Wikipedia

Reden genoeg voor mij om eens wat dieper in Wikipedia te duiken. Ik heb de ‘edit history’ van tien Wikipedia artikelen opgevraagd en bestudeerd. Vijf van die artikelen kwamen uit de ‘top edits list’ van Wikipedia en vijf andere heb ik willekeurig verzamelt als controlegroep. De gegevens van beide sets bestaan uit:

1. Grootte van elke unieke edit;
2. De gebruikersnaam van diegene die de edit uitvoerde;
3. De tijd waarop de edit toegevoegd werd aan Wikipedia;
4. Per artikel de volledige ‘edit history’ van 2009.

Dit leverde 3653 unieke edits op voor dataset A en 1432 unieke edits voor dataset B. Anonieme gebruikers hebben een ip adressen als ‘gebruikersnaam’ en waren er snel uit te filteren. Bots identificeren zich door de simpele toevoeging van ‘bot’ aan de gebruikersnaam en zijn er op die manier uitgefilterd. Voor dataset A werden 4171 niet-unieke bijdragers gevonden, voor dataset B was dat 1460 niet-unieke bijdragers.

Omdat in beide sets meer dan 30% van de edits ‘anoniem’ gedaan zijn leek het mij interessant eens te kijken uit welke landen de bijdragers komen. Een hoog aantal edits uit niet-Engelstalige landen zou namelijk kunnen duiden op een politiek conflict dat over Wikipedia wordt uitgevochten. Via een database die ip adressen vertaalt naar locaties heb ik landen aan meer dan 90% van de edits kunnen hangen.

Bots spelen maar een kleine rol in het leveren van Wikipedia bijdragen.

Op artikelniveau zijn er uitzonderingen te vinden, maar over het geheel genomen spelen bots op de Engelstalige versie van Wikipedia maar een kleine rol in het actief invoegen of verbeteren van bijdragen. In dataset A werd minder dan 2% van de edits door bots uitgevoerd en waren anonieme gebruikers verantwoordelijk voor 30% van de edits:

In dataset B, die willekeurig verzamelt is, zie je zelf een nog hoger aantal van anonieme bijdragen. Dit is te verwachten omdat de ‘toplijst’ (dataset A) natuurlijk artikelen bevat die om welke reden dan ook velen aan het hart gaan. Dataset B laat met 47.47% anonieme edits een meer gebalanceerd beeld zien:

Wat je goed ziet in deze gegevens is dat er voldoende gegevens beschikbaar zijn om ‘geo-location study’ te doen naar de edits op een Wikipedia artikel. Voor dataset A heb ik 902 unieke ip adressen daarvoor gefilterd, in dataset B waren er 395 unieke te vinden.

Engelstalige landen voeren het merendeel van de anonieme edits uit.

De top 10 lijst van landen die de anonieme edits verrichten is relatief kort. Het blijkt dat 76% van de edits van de top vijf komt. Die blijkt vooral uit landen uit het Engelse taalgebied te bestaan. Bij dataset B bestaat de top drie uit de VS, Groot-Brittannië en Ierland. Bij dataset A was dit de VS, wederom Groot-Brittannië en Australië:

Van de ip adressen hierboven kon slechts 5.5% niet aan een specifiek land toegewezen worden. Hoewel de VS voor 41.13% van de anonieme bijdragers zorgde moet je rekening houden met het enorme verschil qua oppervlakte met bijvoorbeeld Groot-Brittannië. Dan doet GB het nog niet slecht met 18.72% van de anonieme bijdragers terwijl het veel grotere Australië voor minder dan 8% van de bijdragers zorgde.

Per bijdrage worden gemiddeld 7 woorden gewijzigd.

Als je kijkt naar de grote van de individuele bijdragen dan merk je al snel dat de bewerkingen gemiddeld vrij klein zijn. Voor dataset B was de wijziging gemiddeld 36 bytes groot. Voor dataset A was dit 76 bytes:

Als vuistregel kun je aannemen dat een woord in ‘platte tekst’ uit ongeveer 10 bytes bestaat. Dat betekend dus een gemiddelde wijziging van zeven woorden in dataset A en slechts drie woorden in dataset B. Kleine kanttekening is dat het verwacht kan worden dat de edit size afneemt naarmate het artikel meer ‘body’ krijgt. Gegeven dat de artikelen nogal uiteenlopend zijn kun je evengoed stellen dat wijzigingen niet groot zijn.

Topgebruikers zorgen voor minder dan 36% van de updates.

De topgebruikers bleken maar verantwoordelijk te zijn voor 35.88% van de edits in dataset A. Dit was vooral te danken aan de activiteit van ene Kshera die het artikel ‘Uxbridge,  Massachusetts’ bijzonder vaak update. Haal je hem er af dan veroorzaken topgebruikers nog maar 14.45% van de edits. Voor dataset B geld dat slechts 20.81% van de edits door topgebruiker werd gedaan.

Het merendeel van de updates wordt gedaan door gebruikers die slechts één keer een bijdrage leveren. Dat ondersteund de gangbare notie van Wikipedia als een ‘place for everybody’ om samen te werken aan een vrije encyclopedie.

Slotopmerkingen

Oorlog op Wikipedia? Dat lijkt op basis van deze onderzoeksgegevens best mee te vallen. Toch zijn er nog veel meer factoren om te onderzoeken. Bijvoorbeeld hoe conflicten op de discussie pagina’s van Wikipedia worden opgelost, waar inhoudelijk gesproken wordt over meningsverschillen over de ‘juiste’ zienswijze. Ook zou het interessant zijn deze analyse geautomatiseerd uit te voeren op een grotere set artikelen en over meerdere versies van Wikipedia. Ik weet niet precies hoe je dat zou aanpakken, dit is vooral handwerk geweest, maar het kan vast gedaan worden door een slimme programmeur!